Umugenzuzi Mukuru w'Imari ya Leta yafunguye ku mugaragaro amahugurwa ya CRISP
Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta mu Rwanda, Kamuhire Alexis, ku wa 13 Ukwakira 2026, yafunguye ku mugaragaro amahugurwa y’iminsi ine agamije gusuzuma ibyigishijwe n’ubunararibonye byavuye mu ishyirwa mu bikorwa rya gahunda ya CRISP yo gucunga ibyago mu rwego rw’ikigo (CRISP Enterprise Risk Management Lessons Learned Workshop). Ayo mahugurwa yabereye muri Hoteli Sheraton i Kigali mu Rwanda.
Aya mahugurwa yateguwe ku bufatanye n’Ikigo cya INTOSAI gishinzwe Iterambere (IDI), ahuza inzego esheshatu z’Ubugenzuzi Bukuru bw’Imari ya Leta (SAIs) zo mu Rwanda, Zimbabwe, Gambia, Sierra Leone, Botswana na Uganda. Yari agamije kuganira ku mikorere ijyanye no gucunga ibyago no gusangira amasomo n’ubunararibonye byavuye mu bikorwa byakozwe n’izo nzego.
Mu ijambo ryo gutangiza ayo mahugurwa, Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta, Kamuhire Alexis, yasabye abayitabiriye kujya bazirikana ibyago mu gufata ibyemezo, gutegura igenamigambi ry’igihe kirekire no kubaka umuco w’imikorere y’inzego.
Yagize ati: “Mbanje guha ikaze abitabiriye amahugurwa bose baturutse muri Botswana, Gambia, Sierra Leone, Uganda, Zimbabwe n’u Rwanda. Ndashimira by’umwihariko bagenzi bacu bo muri IDI na AFROSAI-E, uruhare rwabo n’ubumenyi bwabo bikaba ari ingenzi kugira ngo aya mahugurwa agende neza.
Nishimiye ko u Rwanda rwakiriye iyi nama y’ingenzi. Ndashimira IDI na AFROSAI-E ku bufatanye bwabo buhoraho no ku bwitange bagaragaza mu kongerera ubushobozi inzego z’Ubugenzuzi Bukuru bw’Imari ya Leta zo mu karere kacu.
Imirimo y’inzego z’Ubugenzuzi Bukuru bw’Imari ya Leta ikorerwa mu miterere ihora ihinduka, irangwa n’ibyago bigenda byiyongera, ibyitezweho birushaho kwiyongera ndetse n’umutungo n’ubushobozi bidahagije. Kugira ngo dusohoze neza inshingano zacu, tugomba kuba dushoboye kumenya, gusuzuma no gucunga ibyago bishobora kugira ingaruka ku mikorere yacu, intego z’igenamigambi n’imikorere y’inzego zacu.
Bityo, gucunga ibyago ku rwego rw’ikigo si politiki gusa cyangwa igikorwa cyo kubahiriza ibisabwa. Bikwiye kuba igice cy’imikorere yacu ya buri munsi, mu gufata ibyemezo, gutegura igenamigambi ry’igihe kirekire no kubaka umuco w’imikorere y’inzego. Bisaba ubuyobozi bufite icyerekezo gisobanutse, inshingano zisobanuye neza, gukurikirana ibikorwa mu buryo bunoze no gusobanukirwa twese ko gucunga ibyago ari inshingano ya buri wese.”
Yongeyeho ati: “Gahunda ya CRISP ikwiye guha inzego z’Ubugenzuzi Bukuru bw’Imari ya Leta amahirwe akomeye yo kunoza uburyo zicunga ibyago ku rwego rw’ikigo, guhangana n’ibibazo bikomeye bishobora guhungabanya imikorere yazo no gukomeza ibikorwa byazo mu bihe bigoye.
Aya mahugurwa ni ingenzi cyane kuko aduha umwanya wo gusuzuma intambwe imaze guterwa kuva habaye amahugurwa yo ku rwego rw’akarere mu Kuboza 2022, kureba ibyagenze neza, kugaragaza ibyuho bikiriho no kwigira ku bunararibonye bwa buri wese.
Ndashishikariza abitabiriye amahugurwa bose kugira uruhare rugaragara no gusangira ibitekerezo nta nkomyi muri iyi minsi ine. Uburambe bwa buri rwego rw’Ubugenzuzi Bukuru bw’Imari ya Leta rwitabiriye bushobora guha abandi amasomo y’ingirakamaro.”
Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta, Kamuhire Alexis, yasabye inzego z’Ubugenzuzi Bukuru bw’Imari ya Leta ziri muri aya mahugurwa kwibanda ku bikorwa bifatika zishobora gushyira mu bikorwa mu nzego zazo.
Yazigiriye inama yo kutagarukira gusa ku gusobanukirwa amahame yo gucunga ibyago, ahubwo zikihatira kugira ngo gucunga ibyago bibe igice kirambye cy’imikorere, ingamba, inzira z’imirimo n’umuco w’inzego zazo.
Yibukije ko intsinzi y’aya mahugurwa izapimwa hashingiwe ku mpinduka inzego z’Ubugenzuzi Bukuru bw’Imari ya Leta zizaba zaragezeho. Yashimangiye ko buri wese mu bayitabiriye agomba kugira uruhare mu gushyira mu bikorwa amasomo n’ubunararibonye yungukiye muri aya mahugurwa, agakorana n’ubuyobozi ndetse na bagenzi be kugira ngo bishyirwe mu bikorwa.
Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta, Kamuhire Alexis, yasoreje ijambo rye ashimira AFROSAI-E, abatanga amahugurwa n’inzego zose z’Ubugenzuzi Bukuru bw’Imari ya Leta ziyitabiriye ku bwitange zagaragaje muri iyi gahunda y’ingenzi. Yabifurije ibiganiro byubaka, kungurana ubumenyi n’ubunararibonye bifite akamaro ndetse n’ihugurwa rigenda neza.
Aya mahugurwa yari agamije gufasha buri rwego rw’Ubugenzuzi Bukuru bw’Imari ya Leta rwaryitabiriye kurushaho gusobanukirwa intambwe rumaze gutera, ibyuho bigikeneye kwitabwaho n’ibikorwa by’ibanze bikenewe kugira ngo gucunga ibyago bishinge imizi mu mikorere yarwo.
Yari agamije kandi gusuzuma intambwe imaze guterwa kuva habaye amahugurwa yo ku rwego rw’akarere mu Kuboza 2022, kugaragaza ibyuho biri mu ishyirwa mu bikorwa no kumvikana ku ngamba zifatika zo kwimakaza no gushyira mu bikorwa mu buryo burambye imicungire y’ibyago mu nzego z’Ubugenzuzi Bukuru bw’Imari ya Leta ziyitabiriye.